آغاز به کار سومین جشنواره «برهان» با تأکید بر گفتوگو، آزاداندیشی و مسئلهمحوری در دانشگاه شهید بهشتی
سومین جشنواره «برهان» با حضور دکتر شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی، دکتر فاضل جهانگیری، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی، دکتر حسن رضایی، مدیرکل دفتر سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و جمعی از مسئولان، استادان و دانشجویان، در دانشگاه شهید بهشتی آغاز به کار کرد.
دکتر آقامیری: کرسیهای آزاداندیشی یک مسئله زیرساختی برای دانشگاه است؛ باید شنیدن و گفتوگو را تمرین کنیم
به گزارش روابطعمومی دانشگاه شهید بهشتی، دکتر سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی، در آیین افتتاحیه این جشنواره، ضمن گرامیداشت یاد و نام شهدای علم و اقتدار و همه جانباختگان جنگهای تحمیلی اخیر، حضور معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و دیگر مسئولان و دانشگاهیان در دانشگاه شهید بهشتی را ارج نهاد.
وی با اشاره به پیشنهاد برگزاری این رویداد در دانشگاه شهید بهشتی گفت: زمانی که موضوع کرسیهای آزاداندیشی و گفتوگو مطرح شد، این دانشگاه با افتخار میزبانی جشنواره را پذیرفت؛ چراکه گفتوگو و شنیدن دیدگاههای متفاوت را یکی از مهمترین تمرینهای مورد نیاز جامعه و دانشگاه میدانیم.
رئیس دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به خاطرات خود از سالهای ابتدایی انقلاب و شکلگیری محافل و گفتوگوهای فکری در فضای دانشگاه و جامعه، اظهار کرد: در آن دوره، موافقان و مخالفان در کنار یکدیگر درباره موضوعات مختلف بحث میکردند و افراد فرصت داشتند دیدگاههای متفاوت را بشنوند و درباره آنها گفتوگو کنند.
دکتر آقامیری با اشاره به آموزه های قرآنی در باب شنیدن و اندیشیدن افزود: این نگاه به ما یاد میدهد که سخن را بشنویم و سپس بهترین آن را برگزینیم. پرسش این است که چه عواملی موجب شده است در مواردی از چنین فضای گفتوگویی فاصله بگیریم؟
وی یکی از موانع شکلگیری گفتوگوی واقعی را رادیکالیسم و هراس از واکنشهای هیجانی و جنجالی دانست و گفت: رادیکالیسم، چه از یک سو و هراس از واکنشهای هیجانی از سوی دیگر، اجازه نمیدهد افراد با آرامش با یکدیگر گفتوگو کنند. ترس از هیاهو و جنجال میتواند افراد را از بیان دیدگاههای خود بازدارد.
رئیس دانشگاه شهید بهشتی تأکید کرد که آزاداندیشی به معنای پذیرش همه دیدگاهها نیست، بلکه به معنای فراهم کردن فرصت برای شنیدن، گفتوگو و طرح دیدگاههای متفاوت است.
وی گفت: اینکه من در جایگاه رئیس دانشگاه ایستادهام و به سخنان شما گوش میدهم، به این معنا نیست که الزاماً همه حرفهای شما را میپذیرم؛ آزاداندیشی یعنی شنیدن، گفتوگو کردن و فرصت دادن به دیدگاههای متفاوت.
دکتر آقامیری، برگزاری جشنواره برهان را فراتر از یک رویداد فرهنگی و در زمره اقدامات زیرساختی دانست و افزود: یکی از موضوعاتی که باید درباره آن فکر کنیم، این است که چرا کرسیهای آزاداندیشی و گفتوگوی واقعی آنگونه که باید در دانشگاهها شکل نگرفته و چه عواملی موجب فاصله گرفتن از فضای گفتوگو شده است.
وی با اشاره به موضوعات ارائهشده در جشنواره، از جمله آموزش عالی پس از جنگ، مهاجرت نخبگان، هوش مصنوعی، حکمرانی، مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و محیطزیستی، اظهار کرد: طرح این موضوعات نشان میدهد ظرفیت ارزشمندی برای گفتوگو درباره مسائل واقعی کشور وجود دارد.
رئیس دانشگاه شهید بهشتی، حرکت به سمت حل مسئله را از ویژگیهای مهم این دوره از جشنواره برشمرد و گفت: کشور با مسائل متعددی مواجه است و ذهنهای جوان میتوانند راهحلهای تازهای برای این مسائل پیدا کنند؛ مشروط بر اینکه فرصت شنیدن و گفتوگو برای یکدیگر فراهم شود.
وی با اشاره به بحث ناترازیها و ضرورت توجه به ریشه مسائل تصریح کرد: اگر تنها یک کمبود را برای مدت کوتاهی جبران کنیم، اما ریشه مسئله را حل نکنیم، ممکن است دوباره با همان مشکل یا مسئلهای مشابه مواجه شویم. بنابراین باید به اصل مسئله توجه و برای آن راهحلهای پایدار پیدا کرد.
دکتر آقامیری در پایان ابراز امیدواری کرد مسیر شکلگرفته در جشنواره برهان استمرار یابد و در ادامه، زمینه طرح دیدگاهها و ایدههای تازهای فراهم شود که بتواند در حل مسائل کشور مؤثر باشد.
تأکید معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم بر ضرورت گفتوگو و تقویت انسجام اجتماعی
در ادامه این مراسم، دکتر شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ضمن گرامیداشت یاد و نام شهدای علم و اقتدار، از برگزارکنندگان، صاحبان ایده، دانشگاه شهید بهشتی و مسئولان برگزاری جشنواره قدردانی کرد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به «مسئلهمندی» در فضای دانشگاهی گفت: در ایران با چالشهای متعددی در حوزههای محیطزیستی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مواجه هستیم و حل این مسائل نیازمند نگاه علمی، جمعی و مشارکت ذینفعان است.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم افزود: بسیاریاز مسائل به دلیل آنکه ساده دیده شدهاند، در طول سالها حل نشدهاند؛ در حالی که مسائل پیچیده، دارای لایههای مختلف و مرتبط با یکدیگر هستند و گاهی راهحلهای سریع و کوتاهمدت میتوانند مسائل دیگری ایجاد کنند.
دکتر شالچی، طراحی جشنواره برهان را مبتنی بر همین رویکرد دانست و اظهار کرد: تلاش شده است مسائل با پیچیدگیهای واقعی آنها دیده شوند، لایههای مختلف هر مسئله شناسایی شود و ابعاد گوناگون آن در کنار یکدیگر قرار گیرد.
وی در ادامه، بر ضرورت تقویت گفتوگو، تحمل دیدگاههای متفاوت و توجه به دیگری تأکید کرد و گفت: یکی از مسائل مهم امروز، ناتوانی در گفتوگو و تحمل دیگری است؛ وضعیتی که میتواند به شکلگیری دو قطبیهای اجتماعی و کاهش زمینههای تعامل منجر شود.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، انسجام اجتماعی و همبستگی ملی را از عناصر ضروری برای توسعه و ارتقای کیفیت زندگی دانست و افزود: آزاداندیشی میتواند یکی از راههای مواجهه با این وضعیت باشد و زمینه گفتوگو، شنیدن دیدگاههای مختلف و توجه به دیگری را فراهم کند.
شالچی با اشاره به مفهوم «وحدت در عین تنوع» در تاریخ و فرهنگ ایران، بر اهمیت حفظ این ویژگی تأکید کرد و گفت: جامعه ایران در طول تاریخ از تنوع قومی، زبانی و فرهنگی برخوردار بوده و در عین این تفاوتها، توانسته است به یک وحدت دست یابد.
وی همچنین با اشاره به نقش فناوریها و شبکههای اجتماعی در شکلدهی به فضای گفتوگو، اظهار کرد: برخلاف تصور اولیه که شبکههای اجتماعی میتوانند زمینه مواجهه دیدگاههای مختلف را فراهم کنند، در مواردی سازوکارهای این فضاها به شکلگیری «اتاق پژواک» منجر شده است؛ به این معنا که افراد بیشتر در معرض دیدگاههایی مشابه دیدگاه خود قرار میگیرند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، جشنواره برهان را تلاشی دانشگاهی برای مواجهه با این وضعیت دانست و گفت: آزاداندیشی تنها «گفتن» نیست، بلکه «شنیدن» نیز هست؛ شنیدن به معنای تلاش برای فهم موقعیت، منظر و نگاه دیگری به جهان.
وی تأکید کرد: دانشگاه صرفاً نباید صدای بلندتری از جامعه داشته باشد، بلکه گاهی دانشگاهی بودن به معنای شنیدن، فهم پیچیدگی مسائل و دیدن وجوهی از یک مسئله است که شاید خودمان آنها را نبینیم.
شالچی با اشاره به ضرورت همزمانی آزادی و مسئولیتپذیری در فضای دانشگاهی افزود: اخلاق آکادمیک همانطور که به گفتن اهمیت میدهد، به شنیدن نیز اهمیت دارد و همانطور که آزادی از لوازم آن است، مسئولیتپذیری نیز بخشی از آن محسوب میشود.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد فضای آزاداندیشی، گفتوگو، شنیدن، تحمل و مدارا و احترام به دیدگاههای متفاوت در جامعه بیش از پیش گسترش یابد و گفت: باید این احتمال را جدی بگیریم که شاید دیگری چیزی داشته باشد که من باید از او بیاموزم؛ چراکه سرنوشت همه ما به یکدیگر و در نهایت به ایران گره خورده است.
«بازار مسئله و سیاست»؛ میدان دوم سومین جشنواره برهان
در بخش دیگری از آیین افتتاحیه، «میدان دوم» سومین جشنواره برهان با عنوان «بازار مسئله و سیاست» نیز افتتاح شد.
در این بخش، مسائل و دغدغههای مطرحشده از سوی گروههای دانشجویی در قالب نمایشگاه، پوستر و «دیوار یادگیری» ارائه شده است؛ فضایی که با هدف بهنمایشگذاشتن مسائل، ایجاد گفتوگو میان صاحبان ایده و فراهم کردن زمینه برای تبدیل مسائل شناساییشده به موضوعات قابل بررسی و پیگیری طراحی شده است.
دکتر شالچی و دکتر آقامیری در جریان افتتاح این بخش، از نمایشگاه و آثار ارائهشده بازدید کردند و با دانشجویان درباره موضوعات مطرحشده در پوسترها و ایدههای آنان به گفتوگو پرداختند.
برگزاری «بازار مسئله و سیاست» بخشی از رویکرد مسئلهمحور سومین جشنواره برهان است که در آن تلاش میشود مسائل شناساییشده از سوی دانشجویان از سطح طرح یک دغدغه فراتر رفته و در مسیر گفتوگو، بررسی و پیگیری قرار گیرد.
سومین جشنواره «برهان» با محوریت «مسئلهمندی، گفتوگو و آزاداندیشی» در دانشگاه شهید بهشتی برگزار میشود و تلاش دارد با ایجاد فضای گفتوگومحور، ظرفیت دانشگاهها و گروههای دانشجویی را برای شناسایی، تحلیل و گفتوگو درباره مسائل واقعی کشور به یکدیگر پیوند دهد.